Sıkça Sorulan Sorular

Sıkça Sorulan Sorular

1) Vergi Denetim Kurulu Başkanlığının görev ve yetkileri nelerdir?

VDK’nın görev ve yetkileri kısaca aşağıdaki gibidir:
Vergi incelemeleri yapmak,
İhbar ve şikayetleri değerlendirmek,
İncelemeye yetkili olanların uyacakları etik kuralları belirlemek,
Vergi Müfettişlerinin mesleki yeterlik ve yetkinliklerinin sağlanması için kalite güvence sistemini geliştirerek uygulamak,
Teftiş, inceleme, denetim ve soruşturmaları yapmak,
Bakanlıkça verilen diğer görevleri yapmak.

2) Mükellefler hangi kriterlere göre vergi incelemesine tabi tutulur?

Mükelleflerin vergi incelemesine tabi tutulmasında çeşitli kriterler vardır. Bu kriterlerden en önemlisi risk analizi sonucunda mükelleflerin riskli bulunmasıdır. Kurulumuz vergi incelemelerini, sektör, konu ve mükellefler itibariyle esas olarak, kurul bünyesinde kurulan risk analizi merkezinde bilgisayar programları kullanarak yapılan analiz ve mukayeseler neticesinde belirlemeye başlamıştır. Bunun dışında ihbar ve şikâyet, Vergi Dairesi Müdürlükleri tarafından gerçekleştirilen yoklama ve denetimler, teftiş, soruşturma, inceleme ve denetimler sırasında ortaya çıkan vergi inceleme talepleri, kamu kurum ve kuruluşlarından gelen inceleme talepleri, vb. gibi nedenlerle de mükellefler incelemeye tabi tutulmaktadır.

3) Vergi incelemesi neden yapılır? Kimler vergi incelemesine yetkilidir?

Vergi incelemesi; ödenmesi gereken vergilerin doğruluğunu araştırmak, tespit etmek ve sağlamak için yapılır. Vergi incelemesine yetkili kişiler; Vergi Müfettişleri, Vergi Müfettiş Yardımcıları, ilin en büyük mal memuru veya vergi dairesi müdürleri ile Gelir İdaresi Başkanlığının merkez ve taşra teşkilatında müdür kadrolarında görev yapanlardır.

4) Kimler vergi incelemesine tabidir?

Vergi Usul Kanununa veya diğer kanunlara göre defter ve hesap tutmak, evrak ve vesikaları muhafaza ve ibraz etmek mecburiyetinde olan gerçek ve tüzel kişiler vergi incelemelerine tabidirler.

5) Vergi incelemesi ne zaman yapılır? Hangi dönemler incelenir?

Vergi incelemesinin ne zaman yapılacağının evvelden haber verilmesi mecburi değildir. İnceleme, neticesi alınmamış hesap dönemi de dahil olmak üzere, tarh zamanaşımı süresi sonuna kadar her zaman yapılabilir. Daha önce inceleme yapılmış olması yeniden inceleme yapılmasına mani değildir.

6)Vergi incelemesi nerede yapılır?

Vergi incelemesi, esas itibariyle incelemeye tabi olanın iş yerinde yapılır. İş yerinin müsait olmaması, ölüm, işin terk edilmesi gibi zaruri sebeplerle incelemenin yerinde yapılması imkansız olur veya mükellef ve vergi sorumluları isterlerse inceleme dairede yapılabilir. Bu takdirde incelemeye tabi olanın lüzumlu defter ve vesikalarını daireye getirmesi kendisinden yazılı olarak istenilir.

7)Vergi inceleme tutanaklarını imzadan imtina edebilir miyim?

İlgililer tutanakları imzalamaktan imtina edebilirler. Bu durumda tutanakta bahis konusu edilen olaylar ve hesap durumlarını ihtiva eden defter veya vesikalar, nezdinde inceleme yapılandan rızasına bakılmaksızın alınır ve inceleme neticesinde tarh edilen vergiler ve kesilen cezalar kesinleşinceye kadar geri verilmez. İlgililer her zaman bu tutanakları imzalayarak defter ve vesikaları geri alabilirler. Ancak bu defterlerin suç delili olmaması şarttır.

8) Vergi incelemesine alındım, inceleme resmi olarak ne zaman başlar, süreç nasıl işler, hangi sürede inceleme görevine başlanır ve bitirilir?

İnceleme görevinin verilmesinden itibaren en geç 10 gün içinde işe, en geç 30 gün içinde incelemeye başlanır. Vergi incelemesine incelemeye tabi olan nezdinde düzenlenecek “incelemeye başlama tutanağı” ile başlanır. Mükellefin defter ve belgeleri yazılı olarak istenir ve tutanakla teslim alınır. Vergi incelemeleri esas itibariyle incelemeye tabi olanın iş yerinde yapılır. İncelemelerin, tam olması halinde en fazla 1 yıl, sınırlı olması halinde ise 6 ay içinde bitirilmeleri esastır. İnceleme tutanaklarında ilgililerin itiraz ve mülahazaları varsa bunlar da tutanağa geçirilir. Vergi inceleme raporları vergi türü ve dönemi itibariyle ayrı ayrı düzenlenir. Raporların Rapor Değerlendirme Komisyonuna intikal ettirilmek üzere ilgili inceleme ve denetim birimine teslim edildiği tarihte, inceleme biter. İleri kıdemdeki üç vergi müfettişinden oluşan Rapor Değerlendirme Komisyonu raporları mevzuata uygunluk açısından değerlendirip; uygun bulursa, raporlar mükellefe tebliğ edilmek üzere ilgili Vergi Dairesi Müdürlüğüne gönderilir. Raporlar uygun bulunmazsa, incelemeyi yapan vergi müfettişine iade edilip gerekli düzeltmelerin yapılması sağlanır.

9) Mükellef olarak hangi haklarım var?

Mükelleflerin vergisel açıdan uzlaşma, pişmanlık, düzeltme talebi, şikayet yolu ile müracaat, ödeme emrine itiraz, vergi mahremiyeti, tecil-taksitlendirme, cezalarda indirim, özelge talep, mahsup ve iade talep hakları vardır. Ayrıca, müfettişlerin vergi kanunlarıyla ilgili kararname, tüzük, yönetmelik, genel tebliğ ve sirkülere aykırı vergi inceleme raporu düzenleyemeyeceği belirlenmiştir.

Vergi İncelemelerinde Uyulacak Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmelikte ise özetle şu hususlara yer verilmiştir:
· İncelemenin başlama ve bitiş tarihinin belirlenmesi,
· Mükellefin hak ve yükümlülükleri konusunda bilgilendirildiğinin incelemeye başlama tutanağında yer alması,
· Vergi incelemesine yetkili olanların mükelleflere Yönetmelik’te belirlenen ilkelere uygun olarak davranması,
· Amacın, ödenmesi gereken vergi tutarını doğru olarak tespit etmek olduğunu daima göz önünde bulundurmak ve bu çerçevede inceleme sonucunda, gerekmesi halinde, mükellef lehine düzeltmelerin de yapılmasını sağlaması,
· İncelemenin belirlenen süreler içinde tamamlanamaması durumunda mükellefin bilgilendirilmesi,
· Defter ve belgelerin tutanakla alınması,
· İncelemenin tamamlanmasının ardından defter ve belgelerin belirlenen sürede iadesidir.

Vergi incelemesindeki haklar konusundaki diğer düzenlemeler kısaca;
Vergi inceleme elemanının kimliğini görme,
İncelemenin iş yerinde yapılmasını isteme,
Zorunlu sebepler nedeniyle incelemenin dairede yapılmasını isteme,
İncelemenin faaliyetini engellememesini isteme,
Müşavir ve/veya avukat bulundurma,
Tutanaklara itiraz ve görüşlerin yazılmasını isteme,
Resmi mesai saatleri dışında inceleme yapılmamasını isteme,
İncelemenin bittiğine ilişkin resmi bir yazıyı isteme,
Arama kararının gösterilmesini isteme,
Aramalı incelemelerde ihbarın doğru çıkmaması durumunda muhbirin adını isteme, Defter ve belgeleri ibraz etmek için ek süre isteme,
El konulmuş defter ve vesikalardan faydalanma,
Süresi gelen beyannameleri verebilmek için muhafaza altındaki defter ve belgeleri isteme hakkıdır.

10) Vergi incelemesine alındım, hakkımda yürütülen vergi incelemesinin durumunu nasıl öğrenebilirim?

Kurulumuzun internet sitesinde yer alan mükellef portalı (https://mukellefportali.vdk.gov.tr/Portal/) linkindeki TCK / VK No ve bir örneği tarafınıza verilmiş olan incelemeye başlama tutanağının en altında yer alan Sorgu No ile giriş yaptıktan sonra, hakkınızda devam eden veya tamamlanmış incelemeleri takip edebilirsiniz.

11) Rapor Değerlendirme Komisyonu’nda dinleme talebi nedir? Nasıl talep edilir?

Dinleme talebi ile mükellefler inceleme süreci boyunca haklı olduklarını düşündükleri konuları Rapor Değerlendirme Komisyonları (RDK)’ya izah etme imkânı bulmaktadırlar. Böylelikle yaşanması muhtemel bir yanlışlığın önüne idari aşamada geçilmesi, hukuki olarak tartışmalı olan konunun bir kere daha değerlendirilme fırsatının doğması, mükellef-idare arasında olabilecek gereksiz ihtilafların önlenmesi sağlanmış olacaktır.

RDK’lar gerekli gördüğü durumlarda ya da talepleri üzerine vergi incelemesi yapmaya yetkili olanlar tarafından düzenlenen vergi inceleme raporları hakkında mükellefi dinleyebilirler. Mükellefler, RDK’lar tarafından dinlenmek için taleplerinin, vergi inceleme tutanaklarına kaydedilmesini isteyebilecekleri gibi taleplerini içeren bir dilekçe ile rapor değerlendirme işlemi bitmeden Grup Başkanlıklarına da başvurabilirler.

Ayrıca internet sitemizdeki https://mukellefportali.vdk.gov.tr/Portal/ linkinde yer alan TCK / VK No ve bir örneği tarafınıza verilmiş olan incelemeye başlama tutanağının en altında yer alan Sorgu No ile giriş yaparak dinleme talep edebilirsiniz.

12) Uzlaşma talebi nedir? Bu talep nasıl yapılır?

İkmalen, res’en veya idarece tarh edilen vergilerle, bunlara ilişkin vergi ziyaı cezalarının (359’uncu maddede yazılı fiillerle vergi ziyaına sebebiyet verilmesi halinde tarh edilen vergi ve kesilen ceza ile bu fiillere iştirak edenlere kesilen cezalar hariç) tahakkuk edecek miktarları konusunda, tarhiyat öncesi ya da tarhiyat sonrası uzlaşma talebinde bulunabilirsiniz.

Uzlaşma taleplerinin, vergi inceleme tutanaklarına kaydedilmesi istenebileceği gibi, talebi içeren bir dilekçe ile rapor değerlendirme işlemi bitmeden Grup Başkanlığına da başvurabilirsiniz.

Ayrıca internet sitemizdeki https://mukellefportali.vdk.gov.tr/Portal/ linkinde yer alan TCK / VK No ve bir örneği tarafınıza verilmiş olan incelemeye başlama tutanağının en altında yer alan Sorgu No ile giriş yaparak uzlaşma talep edebilirsiniz.

13) Vergi müfettişleri hangi durumlarda arama yapabilirler? Arama yapılabilmesi için hangi usuller izlenmelidir?

İhbar veya yapılan incelemeler dolayısıyla, bir mükellefin vergi kaçırdığına delalet eden emareler bulunursa, bu mükellef veya kaçakçılıkla ilgisi görülen diğer şahıslar nezdinde ve bunların üzerinde arama yapılabilir.

Aramanın yapılabilmesi için vergi incelemesi yapmaya yetkili olanların buna lüzum göstermesi, gerekçeli bir yazı ile arama kararı vermeye yetkili sulh yargıcından bunu istemesi ve sulh yargıcının istenilen yerlerde arama yapılmasına karar vermesi gerekir.

14) Bir vergi müfettişi vergisel bir konuda bilgi talep ettiğinde bilgi vermekten imtina edebilir miyim?

Kendilerinden bilgi istenilen kişiler, özel kanunlarda yazılı mahremiyet hükümleri olsa bile, bilgi vermekten imtina edemezler. Ancak:

1.Posta, Telgraf ve Telefon İdaresinin muhabereler hakkında tutmaya mecbur olduğu mahremiyet saklıdır,
2. Hekimlerden, diş hekimlerinden, dişçilerden, ebelerden ve sağlık memurlarından hastaların hastalıklarının cinsiyle ilgili bilgiler istenemez,
3.Avukatlardan ve dava vekillerinden kendilerine tevdi olunan işler veya görevleri dolayısıyla öğrendikleri hususların bildirilmesi istenemez, ancak, bu yasak müvekkil adlarıyla vekâlet ücretlerine ve giderlerine, ayrıca avukatlık veya dava vekilliği sıfatı dışındaki sıfatları dolayısıyla öğrendikleri hususları kapsamaz.
4. Resmi dairelerde saklı evrak ve sair vesikaların içeriğinin ifşasının memleketin selametine zarar vereceği o dairenin en büyük amiri tarafından beyan edilirse, evrakın muhteviyatı hakkında bilgi istenemez. Şu kadar ki, doğrudan doğruya vergi ile ilgili olmak üzere, bu gibi evraka dayanarak doğan borçların miktarlarına ve alacaklıların adlarına ait bilgiler istenebilir.

15) Nasıl Vergi Müfettiş Yardımcısı olunur?

1- Vergi Müfettiş Yardımcılığı Giriş Sınavına katılabilmenin şartları nelerdir?

 

a) 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun 48 inci maddesinde yazılı nitelikleri haiz olmak.

 

b) Yazılı sınavın yapıldığı yılın ocak ayının birinci günü itibarıyla 35 yaşını doldurmamış olmak.

 

c) En az dört yıllık lisans eğitimi veren hukuk, siyasal bilgiler, iktisat, işletme, iktisadi ve idari bilimler fakülteleri ile bunlara denkliği yetkili makamlarca kabul edilen dört yıllık fakültelerden birini bitirmiş olmak veya en az dört yıllık lisans eğitimi veren mühendislik fakültelerinin lisans bölümleri ile Eğitim, Fen ve Edebiyat Fakültelerinin Matematik, İstatistik, Fizik, Kimya, Biyoloji, Fen Bilimleri ile Fen ve Teknoloji bölümlerinden ya da bunlara denkliği yetkili makamlarca kabul edilen dört yıllık fakültelerden birini bitirmiş olmak.

 

ç) Daha önce vergi müfettiş yardımcılığı sınavına katılmamış veya en fazla iki  kez katılmış olmak.

 

d) Başvuruyu, Bakanlıkça belirlenen esaslar çerçevesinde Başkanlıkça yayımlanan Giriş Sınavı Duyurusunda belirtilen şartlara uygun olarak süresi içerisinde yapmış olmak.

 

e) Kamu Görevlerine İlk Defa Atanacaklar İçin Yapılacak Sınavlar Hakkında Genel Yönetmelik gereği yapılacak Kamu Personel Seçme Sınavı (KPSS)’nda, sınav duyurusunda belirtilecek ilgili puan türünden veya türlerinden Başkanlıkça belirlenecek asgari puan şartını sağlamak. 

 

2- Vergi Müfettiş Yardımcılığı Giriş Sınavı hangi aşamalardan oluşur?

 

Giriş sınavı yazılı ve sözlü olmak üzere iki aşamalı bir sınavdır. Yazılı sınavda başarılı olamayanlar sözlü sınava alınmazlar.

 

 

 

3- Vergi Müfettiş Yardımcılığı Giriş Sınavının yazılı bölümünde adaylar hangi alanlardan sınava tabi tutulur?

 

Hukuk, siyasal bilgiler, iktisat, işletme, iktisadi ve idari bilimler fakülteleri ile bunlara denkliği yetkili makamlarca kabul edilen dört yıllık fakültelerden birini bitirmiş olanlar aşağıdaki konulardan sınava tabi tutulur.

 

a) Maliye: Maliye Teorisi ve Maliye Politikası, Vergi Teorisi ve Türk Vergi Sistemi, Kamu Maliyesi.

 

b) İktisat: Mikro ve Makro İktisat, İktisadi Düşünceler Tarihi, Para Teorisi ve Politikası, Türkiye Ekonomisi, Uluslararası İktisat ve İktisadi Kuruluşlar.

 

c) Hukuk: Anayasa Hukuku, İdare Hukukunun Genel Esasları ve İdari Yargı, Ceza Hukuku ve Ceza Muhakemeleri Usulünün Genel Esasları, Medeni Hukuk (Aile Hukuku ve Miras Hukuku hariç), Borçlar Hukuku, Ticaret Hukuku (Deniz Ticareti ve Sigorta Hukuku hariç).

 

ç) Muhasebe: Genel Muhasebe, Şirketler Muhasebesi, Maliyet Muhasebesi, Mali Tablolar Analizi.

 

d) Yabancı Dil: İngilizce, Fransızca veya Almanca dillerinden birisi. 

 

Başkanlık, yabancı dil konusunu sınav konularından hariç tutabilir.

 

 

 

4- Vergi Müfettiş Yardımcılığı Giriş Sınavının yazılı bölümünde başarılı olmanın şartları nelerdir?

 

Yazılı sınavdan başarılı sayılmak için sınav gruplarının her birinden alınan notun 50’den, bu notların ortalamasının da 65’den aşağı olmaması gerekir.

 

Yazılı sınav sonucunda başarılı olan adaylardan, en yüksek puan alan adaydan başlamak üzere, atama yapılacak kadro sayısının iki katı kadar aday sözlü sınava çağrılır. Son sıradaki adayla eşit puan alan adaylar da sözlü sınava çağrılır.

 

5- Vergi Müfettiş Yardımcılığı Giriş Sınavının sözlü bölümünde adayların değerlendirmesi nasıl yapılır?

 

Sözlü sınavlar, adayın;

 

a) Bir konuyu kavrayıp özetleme, ifade yeteneği ve muhakeme gücünün,

 

b) Liyakati, temsil kabiliyeti, bilgi düzeyi, davranış ve tepkilerinin mesleğe veya göreve uygunluğunun,

 

c) Özgüveni, ikna kabiliyeti ve inandırıcılığının,

 

ç) Genel yetenek ve genel kültürünün,

 

d) Bilimsel ve teknolojik gelişmelere açıklığının,

 

değerlendirilmesi suretiyle yapılır.

 

 

 

Sözlü sınavda başarılı sayılmak için sözlü sınav puanının 65’den az olmaması gerekir.

6- Vergi Müfettiş Yardımcılığı Giriş Sınavında başarılı olmanın şartları nelerdir ve başarılı olan Vergi Müfettiş Yardımcıları nerede görevlendirilir?

 

Giriş sınavı puanı, sözlü sınavda başarılı olan adayların sözlü sınav puanı ile yazılı sınav puanının aritmetik ortalaması alınarak hesaplanır. Sınavdan başarılı olabilmek için giriş sınav puanının 65’den az olmaması ve başarı sırasına göre yapılacak sıralama neticesinde atama yapılacak kadro sayısının içerisinde yer alınması şarttır. 

 

Başarı sırasına göre yapılacak sıralama neticesinde en başarılı %5 içerisinde yer alan adaylar B,C ve Ç Grup Başkanlıklarında, en başarılı %5 içerisinde yer almayan adaylar ise A Grup Başkanlıklarında görevlendirilirler.

 

 

16) Vergi Müfettişleri nasıl yetişir?

Vergi Müfettiş Yardımcılarının yetiştirilmesi ve eğitimi konusunda azami dikkat gösterilmektedir. 18 ay süren yetkisiz yardımcılık döneminde Eğitim Grup Başkanlığımız tarafından takip ve uygulaması gerçekleştirilen mevzuat ve uygulama eğitimleri verilmektedir. Bunlar; teorik eğitimi kapsayan ve yaklaşık 8 ay süren temel eğitim programı ile uygulamalı eğitimi amaçlayan ve 3 ayrı refakat döneminden oluşan 10 aylık inceleme ve teftiş programıdır. Söz konusu eğitimlerin ardından yapmış olduğumuz “Yetki Sınavı” sonrasında başarı gösteren Yardımcılar tek başına inceleme ve teftiş yapma yetkisini elde etmektedirler. Yetkili yardımcılık dönemi içerisinde de eğitim çalışmalarımız yer almakta olup, bu süreç meslekte geçen toplam 3 yıllık süre sonunda yapmış olduğumuz “Yeterlilik Sınavı”na kadar devam etmektedir. Yeterlilik sınavından sonra ise meslek içi eğitimler düzenlenmektedir.

17) Görüş ve önerilerimi nasıl bildirebilirim?

İnternet sitemizde yer alan https://mukellefportali.vdk.gov.tr/Portal/ linkindeki TCK / VK No ve bir örneği tarafınıza verilmiş olan incelemeye başlama tutanağının en altında yer alan Sorgu No ile giriş yaparak görüşlerinizi bildirebilirsiniz.

Diğer taraftan yine internet sitemizdeki ihbar ve şikayet bölümünden varsa ihbarlarınızı ve şikayetlerini bildirebilirsiniz.